Wat is mediation en hoe werkt het?
Mediation helpt je om samen met de ander tot afspraken te komen, met een neutrale mediator erbij. Zo verloopt een traject en dit kun je verwachten.
Je zit vast in een conflict en praten met de ander lukt niet meer, of het loopt steeds uit op ruzie. Dan kan mediation een uitweg zijn. Bij mediation ga je samen met de ander in gesprek, met een neutrale derde erbij: de mediator. Die helpt jullie om weer naar elkaar te luisteren en samen afspraken te maken. In deze gids lees je wat mediation is, hoe een traject meestal verloopt en wat je wel en niet kunt verwachten.
Wat doet een mediator?
Een mediator is een gespreksbegeleider die geen partij kiest. Hij of zij beslist niets voor jullie en geeft geen oordeel over wie er gelijk heeft. De mediator bewaakt het proces: zorgt dat iedereen aan het woord komt, vat samen wat er gezegd is, stelt vragen die verder helpen en houdt het gesprek op koers als het vastloopt of te heftig wordt.
Het verschil met een rechter of scheidsrechter is groot. Bij mediation bepalen jullie zelf de uitkomst. Dat vraagt iets van beide kanten, maar het levert ook iets op: afspraken die je samen hebt gemaakt, zijn vaak beter vol te houden dan een beslissing die iemand anders voor je neemt.
De uitgangspunten van mediation
- Vrijwillig: iedereen doet mee omdat hij dat zelf wil, en je kunt ook weer stoppen.
- Vertrouwelijk: wat je bespreekt blijft meestal tussen de deelnemers en de mediator. Dat wordt vaak vooraf schriftelijk vastgelegd.
- Neutraal: de mediator staat tussen jullie in en behartigt niet de belangen van één kant.
- Eigen verantwoordelijkheid: jullie maken zelf de afspraken. De mediator helpt, maar beslist niet.
Zo verloopt een traject meestal
Elke mediator werkt een beetje anders, maar de meeste trajecten volgen een vergelijkbare opbouw.
- Kennismaking. Vaak begint het met een (telefonisch) intakegesprek. De mediator legt uit hoe hij werkt en jij vertelt kort waar het over gaat.
- Afspraken over de mediation. Voor het eerste gezamenlijke gesprek tekenen de deelnemers vaak een overeenkomst met afspraken over vertrouwelijkheid, kosten en de werkwijze.
- Het verhaal van iedereen. In de eerste gesprekken vertelt ieder zijn kant. De mediator helpt om te begrijpen wat er achter standpunten zit.
- Belangen en mogelijkheden. Daarna kijken jullie wat voor ieder echt belangrijk is en welke oplossingen daarbij passen.
- Afspraken vastleggen. Lukt het om tot overeenstemming te komen, dan worden de afspraken op papier gezet.
Hoeveel gesprekken nodig zijn, verschilt sterk. Het hangt af van hoe ingewikkeld het conflict is en hoe snel jullie samen verder komen. Vraag de mediator in het eerste gesprek wat hij verwacht.
Standpunten en belangen
Een belangrijk idee binnen mediation is het verschil tussen een standpunt en een belang. Een standpunt is wat je zegt te willen, bijvoorbeeld: "Ik blijf in het huis wonen." Een belang is waarom je dat wilt, bijvoorbeeld rust voor de kinderen of zekerheid over je woonplek. Als je praat over belangen in plaats van standpunten, ontstaat er vaak meer ruimte voor oplossingen waar je allebei mee kunt leven.
Voor welke conflicten?
Mediation wordt gebruikt bij veel soorten conflicten. Denk aan een scheiding, ruzie in de familie, een conflict op het werk, problemen met de buren, een vastgelopen zakelijke samenwerking of onenigheid over een erfenis. Steeds meer mediators bieden ook gesprekken via video aan.
Wat mediation niet is
Een mediator is geen advocaat en geeft geen juridisch advies over jouw persoonlijke situatie. Wil je weten wat je rechten en plichten zijn, laat je daar dan naast de mediation over informeren door een juridisch adviseur of advocaat. Lees meer in mediator of advocaat: wat is het verschil. Mediation is ook geen therapie, al kan er in de gesprekken veel emotie loskomen.
En mediation past niet altijd. Is er sprake van geweld, dreiging of voel je je niet veilig bij de ander, dan is het vaak niet de juiste weg. Zoek dan eerst hulp bij je huisarts of de hulpverlening. Lees ook wanneer mediation niet past.
Een mediator vinden
Wil je weten wie er bij jou in de buurt werkt? Op de kaart zie je mediators per regio en kun je filteren op het soort conflict. Bereid je voor op het eerste gesprek met de gespreksvoorbereider, zodat je weet wat je wilt bespreken en welke vragen je hebt.
Deze informatie is algemeen en geen juridisch advies. Bespreek je eigen situatie met de mediator, en voor je rechten en plichten met een juridisch adviseur of advocaat. Voel je je niet veilig, zoek dan eerst hulp bij je huisarts of de hulpverlening.